Chuyển hóa năng lượng trong cơ thể

Năng lượng và chuyển hóa năng lượng là những yếu tố vô cùng quan trọng trong hoạt động sống của cơ thể. Vậy chuyển hóa năng lượng là gì?

573unnamed

Chuyển hóa cơ bản của cơ thể

Chuyển hóa cơ bản (cơ sở) là năng lượng cơ thể sử dụng tiêu hao trong điều kiện nghỉ nghơi đó  là năng lượng cần thiết để duy trì các chức năng sống của cơ thể như tuần hoàn, hô hấp, bài tiết, tiêu hóa, duy trì tính ổn định các thành phần của dịch thể bên trong và bên ngoài tế bào.

            Các bộ phận cơ thể                     Chuyển hóa cơ bản (%)        
 Gan  27
 Não  19
 Tim  8
 Thận  10
 Cơ  18
 Các bộ phận khác  18

Chuyển hóa cơ bản chịu rất nhiều ảnh hưởng của các nhân tố: cân nặng,giới tính, tuổi tác. Cơ quan trong cơ thể: hệ thống thần kinh trung ương, hệ thống nội tiết và men,….Tuổi tác, giới tính:

Tuổi

Chỉ số chuyển hóa cơ bản của cơ thể (KJ)

 
         

Nam

Nữ

1

221,8 (53,0)

221,8 (53,0)

3

214,6 (51,3)

214,2 (51,2)

5

205,0 (49,3)

205,5 (48,4)

7

197,9 (47,3)

192,0 (45,4)

9

189,1 (45,2)

179,1 (42,8)

11

179,9 (43,0)

175,7 (42,0)

13

177,0 (42,3)

168,6 (40,3)

15

174,9 (41,8)

166,1 (39,7)

17

170,7 (40,8)

151,9 (36,3)

19

164,0 (39,2)

148,5 (35,5)

20

161,5 (38,6)

 147,7 (35,3)

25

154,0 (37,5)

147,3 (35,2)

30

154,0 (36,8)

146,9 (35,1)

35

152,7 (36,5)

146,4 (35,0)

40

151,9 (36,3)

146,0 (34,9)

45

151,5 (36,2)

144,3 (34,5)

50

149,8 (35,8)

141,8 (33,9)

55

148,1 (35,4)

139,3 (33,3)

60

146,0 (34,9)

136,8 (32,7)

65

143,9 (34,3)

134,7 (32,2)

70

141,4 (33,8)

132,6 (31,7)

75

134,7 (32,2)

131,0 (31,3)

80

129,3 (30,9)

129,3 (30,9)

Chuyển hóa cơ sở của trẻ em cao hơn ở người lớn tuổi. Ở người trưởng thành, năng lượng cho chuyển hóa cơ sở vào khoảng 1kcal/kg  cân nặng/1giờ.

Phụ nữ có thai: chuyển hóa cơ bản tăng và cao nhất ở những tháng cuối, trung bình ở  chuyển hóa cơ bản tăng 20%.

Khi một người bị thiếu dinh dưỡng hay bị đói, chuyển hóa cơ sở cũng giảm, hiện tượng đó sẽ mất đi khi nào cơ thề được đáp ứng đủ nhu cầu năng lượng.

Cấu trúc cơ thể của một người có ảnh hưởng đến chuyển hóa cơ sở, so sánh người cócùng trọng lượng, người có khối mỡ nhiều chuyển hóa cơ sở thấp hơn so với ngườicó khối nạc nhiều.

Nhiệt độ cơ thể liên quan với chuyển hóa cơ sở, khi cơ thể bị sốt tăng lên 1ºC thì chuyển hóa cơ sở tăng 7%. Nhiệt độ môi trường cũng có ảnh hưởng tới chuyển hóa cơ sở song không lớn lắm, thường khi nhiệt độ môi trường tăng thì chuyển hóa cơ sở cũng tăng lên và ngược lại nhiệt độ môi trường giảm chuyển hóa cơ sở cũng giảm.

Sau một bữa ăn chuyển hóa cơ sở tăng lên từ 5% đến 30% , người ta gọi đó là tác dụng động lực đặc hiệu , trong đó  Protid tăng tới 40%,  lipid 14%, gluxit 6%.

Hoạt động thể chất

Ngoài năng lượng tiêu hao để duy trì các hoạt động của cơ thể, lao động thể lực càng nặng thì tiêu hao càng nhiều năng lượng. Năng lượng tiêu hao do lao động thểlực phụ thuộc vào cường độ lao động, thời gian lao động.

Dựa vào tính chất, cường độ lao động thể lực người ta xếp các loại nghề nghiệpthành nhóm như:

Lao động nhẹ: Nhân viên hành chính, các nghề laođộng trí óc, nghề tự do, nội trợ, giáo viên.

-Lao động trung bình: Công nhân xây dựng , nông dân,nghề cá, quân nhân, sinh viên.

-Lao động nặng. Một số nghề nông nghiệp, công nhâncông nghiệp nặng, nghề mỏ, vận động viên thể thao, quân nhân thời kỳ luyện tập.

Lao động đặc biệt: Nghề rừng, nghề rè